Gospodarka nakazowa rozdzielcza istniała w realnym socjaliźmie: Cechy: dominacja polityki nad ekonomią, często lekceważono prawa ekonomiczne, dominował rynek producenta, odgórne zarządzanie gospodarką, nastawienie na potrzeby militarne, w ZSRR istniało nawet niewolnictwo, niszczono środowisko naturalne, scentralizowana gospodarka, dominowała własność państwowa. Plusy: dawała pełne zatrudnienie, ochronę zdrowia, bezpłatne wykształcenie, wczasy dla pracowników. W 1989r. Polska przechodzi szybko na gospodarkę rynkową. Cechy: decyduje w niej popyt i podaż. RYNEK: ogół transakcji kupna-sprzedaży i stosunki panujące oraz warunki to umożliwiające. Rodzaje rynków:
->producenta (przewaga popytu nad podażą), ->konsumenta (przewaga podaży nad popytem, przeważa on w gosp. rynkowej), &pieniężny - obejmuje transakcje krótkoterminowe do 1 roku, &kapitałowy - transakcje długoterminowe, &obligacji - rynek papierów wartościowych, &wolny rynek - ceny nie są kontrolowane przez państwo, &czarny rynek. PAPIERY WARTOŚCIOWE: dokumenty stwierdzające istnienie określonego prawa majątkowego, mogą stać się przedmiotem obrotu publicznego. Rodzaje: akcje, obligacje, pieniądze, czeki, weksle. OBLIGACJA: świadectwo długu, przynosi stały i określony dochód. AKCJA: tytuł własności, dowód posiadania części jakiejś firmy, upoważnia nas do odbioru dywidendy, zabierania głosu na obradach akcjonariuszy. Mogą być one: zwykłe, uprzywilejowane lub na okziciela. PAKIET KONTROLNY AKCJI: pakiet dający kontrolę nad przedsiębiorstwem. GIEŁDA: tu regularnie odbywają się spotkania, których celem są transakcje kupna-przedaży towarów czy akcji. Przedmioty obrotu: kruszce, papiery wartościowe, waluty, towary. GIEŁDY: &papierów wartościowych, &pieniężna, &towarowa 9masowy obrót towarami. Największe: Londyn, Tokyo, Paryż, NY, Chicago.