
SYTUACJA PA艃STWA
W II po艂owie XIV w. i w I poowie XV w. Francja pogr膮偶ona by艂a w tzw. wojnie stuletniej. W II poowie XV w. dosz艂o do pewnej konsolidacji kr贸lestwa. Za艣 w wieku XVI Francja usi艂owa艂a rywalizowa膰 o hegemoni臋 w Europie z imperium Habsburg贸w.
SYTUACJA PA艃STWA
W II po艂owie XIV w. i w I poowie XV w. Francja pogr膮偶ona by艂a w tzw. wojnie stuletniej. W II poowie XV w. dosz艂o do pewnej konsolidacji kr贸lestwa. Za艣 w wieku XVI Francja usi艂owa艂a rywalizowa膰 o hegemoni臋 w Europie z imperium Habsburg贸w.
SYTUACJA PA艃STWA
W II po艂owie XIV w. i w I poowie XV w. Francja pogr膮偶ona by艂a w tzw. wojnie stuletniej. W II poowie XV w. dosz艂o do pewnej konsolidacji kr贸lestwa. Za艣 w wieku XVI Francja usi艂owa艂a rywalizowa膰 o hegemoni臋 w Europie z imperium Habsburg贸w.
Hitler (1889-1945) by艂 Austriakiem,synem celnika.Podczas I wojny 艣wiatowej zg艂osi艂 si臋 jako
ochotnik do armii niemieckiej gdzie za zas艂ugi zosta艂 odznaczony.Kapitualacje Niemiec
wyt艂umaczy艂 sobie zdrad膮 呕yd贸w,socjalist贸w i innych ugrupowa艅.Po wojnie wr贸ci艂 do Monachium
W nast臋pstwie zmian politycznych, spo艂ecznych, jakie wnosi艂a rewolucja bur偶uazyjna w Anglii, w 1701r. zosta艂 og艂oszony tzw. 鈥渁kt o nast臋pstwie tronu鈥. Akt okre艣la艂 zasady dziedziczenia tronu w Anglii. Wprowadza艂 odpowiedzialno艣膰 doradc贸w kr贸la przed Parlamentem. Akt ogranicza艂 prerogatywy kr贸la, czuli osobiste uprawnienia monarchy np. odbiera艂 kr贸lowi prawo usuwania z urz臋d贸w s臋dzi贸w. W oparciu o poprzedni膮 Deklaracj臋 Praw Narodu Angielskiego z 1689r. oraz 鈥渁kt o nast臋pstwie tronu鈥 z 1701r. w Anglii zacz臋艂y rozwija膰 si臋 rz膮dy parlamentarne. Sta艂o si臋 to bardzo widoczne w okresie panowania kr贸la Jerzego I.
Niemcy d膮偶yli do zagarni臋cia Ba艂kan贸w,by odci膮膰 t臋 cz臋艣膰 Europy od swoich przeciwnik贸w,zyska膰 bazy wypadowe do dzia艂a艅 na morzu 艣r贸dziemnym,oraz by zaopatrywa膰 si臋 z tych obszar贸w w naft臋,偶ywno艣膰 i si艂臋 robocz膮.Dyplomacja Hitlera zdo艂a艂a pok艂贸ci膰 tamtejsze pa艅stwa, faworyzuj膮c W臋gry i Bu艂gari臋 kosztem Rumunii i Jugos艂awi,dawnych sprzymierze艅c贸w Francji.Pierwszym krokiem by艂 arbitra偶 wiede艅ski z dnia 30 sierpnia 1940 roku,moc膮 kt贸rego pa艅stwa "osi" odebra艂y Rumunii obszary uzyskane w poprzedniej wojnie,oddaj膮c W臋grom p贸艂nocny Siedmiogr贸d,a Bu艂garii po艂udniow膮 Dobrud偶臋.Gdy W Rumuni dosz艂o do rozruch贸w na znak protestu,kr贸l Karol abdykowa艂(3 wrze艣nia 1940r.). Genra艂 Antonescu,popierany przez jedyn膮 dopuszczon膮 parti臋 polityczn膮 呕elazn膮 Gwardi臋,og艂osi艂 si臋 dyktatorem,i 14 wrze艣nia oddzia艂y hitlerowskie wkroczy艂y do Rumunii,kt贸ra przy艂膮czy艂a si臋 do "osi" 23 listopada 1940 roku.Pod presj膮 propagandy niemieckiej,reklamuj膮cej sukcesy swej armii w Polsce,Norwegi i Francji,jako dow贸d,co dziej臋 si臋 z narodami przeciwstawiaj膮cymi si臋 Rzeszy,do przymierza Rzym-Berlin-Tokio do艂膮czy艂y W臋gry razem ze S艂owacj膮 (20,24 listopada 1940 r.).R贸wnie偶 premier Bu艂garii uleg艂 presji,i po podpisaniu paktu z "osi膮" 1 marca 1941 roku,wojska niemieckie wkroczy艂y na teren Bu艂garii. Nie tylko Niemcy chcieli zagarn膮膰 Ba艂kany.Mussolini chcia艂 poszerzy膰 swoje imperium o Grecj臋,sk膮d m贸g艂 atakowa膰 na Egipt,cel atak贸w jego oddzia艂ow w Libii.Atak na Grecj臋 wyszed艂 z Albanii 27 pa艣dziernika 1940 r.,kieruj膮c si臋 pi臋ciu kolumnami poprzez pasma g贸rskie ku g艂贸wnej linii kolejowej wiod膮cej do Aten.W przeci膮gu pierwszych dw贸ch tygodni oddzia艂y w艂oskie dosz艂y do rzeki Acheron,na po艂udnie od miasta Janina. Tam jednak wojska greckie odpar艂y W艂och贸w z powrotem do Albanii.Greck膮 kontrofensyw臋 przerwa艂y dopiero ci臋偶kie burze 艣nie偶ne,i to ocali艂o wojska w艂oskie.Podkre艣li膰 trzeba ,偶e grecka piechota g贸rska nie posiada艂a ani czo艂g贸w,ani ci臋偶kich dzia艂,a i pozosta艂e uzbrojenie by艂o bardzo skromne,i g艂贸wnie przestarz膮艂e.Pomimo braku wyposa偶enia i os艂ony samolotowej,armia grecka trzyma艂a si臋 dzielnie,a nawet grozi艂a W艂ochom, kt贸rzy zaszyli si臋 w g贸rach Albanii,a偶 do czasu,gdy Niemcy przyszli im na pomoc.Do ataku na Grecj臋 i Jugos艂awi臋 Niemcy zebrali,g艂贸wnie w Bu艂garii,oko艂o 30 dywizji,zaopatrzonych w lekkie czo艂gi,przystosowane do dzia艂a艅 w g贸rach oraz dwie ammie powietrzne z 3000 samolot贸w. Trzy armie zmotoryzowane wyruszy艂y z punktu wypadowego od rzeki Struma w Bu艂garii na zach贸d poprzez przesmyki g贸rskie dnia 9 kwietnia 1941r. Zaj臋cie Niszu i Skopje przez dwie armie p贸艂nocne podzieli艂o Jugos艂awi臋, odci臋艂o j膮 od jej sprzymierze艅c贸w oraz otworzy艂o dolin臋 rzeki Wardar, wiod膮cej ku Grecji.Doda膰 nale偶y,偶e w Jugos艂awi trwa艂y walki wewn臋trzne mi臋dzy Serbami,Chorwatami i S艂owe艅cami.Poza tym niedozbrojona,s艂aba armia jugos艂owia艅ska rozci膮gne艂a swe linie wzd艂u偶 d艂udiej linii granicznej,zamiast skoncentrowa膰 si臋 w g贸rach,czego p贸艣niej nauczy艂y si臋 oddzia艂y partyzanckie. Niemiecka armia na po艂udniu posuwa艂a si臋 przez przej艣cie Strumnicy do dolnego biegu rzeki Wardar i dalej ku Salonikom.Posuni臋cia te w przeci膮gu 72 godzin zdecydowa艂y o losie ca艂ej kampanii.Jugos艂awia zosta艂a podbita w 11 dni(17 kwietnia 1941r.).Belgrad,stolica Jugos艂awi,zosta艂a zniszczona przez bombowce,a nast臋pnie zaj臋ta manewrem oskrzydlaj膮cym 14 kwietnia 1941r. Odzia艂y w艂oskie do艂膮czy艂y si臋 na zachodzie w Raguzie,by zamkn膮膰 wybrze偶e Adriatyku przed mo偶liwo艣ci膮 interwencji wojsk sprzymierzonych. Atak niemiecki na Grecj臋,na lini臋 Metaxy,chroni膮c膮 kraj od strony Bu艂garii zatrzymany zosta艂 tylko na dwa dni.Przedarcie si臋nieprzyjaciela na zach贸d przez przej艣cie ko艂o Strumnicy zmusi艂o oddzia艂y jugos艂owia艅skie do wycofania si臋,aby mog艂y ods艂oni膰 lewe skrzyd艂o greckie.Niemiecka dywizja pancerna przedar艂a si臋 przez dolin臋 Wardaru do Salonik 8 kwietnia 1941 r.,okr膮偶aj膮c lini臋 Metaxy oraz odcinaj膮c dywizje greckie.Obrana spoczywa艂a obecnie na oddzia艂ach brytyjskich,poniewa偶 wi臋kszo艣膰 armii greckiej trzyma艂a swe stanowiska w Albani przeciwko W艂ochom.Brytyjska armia ekspedycyjna o sile 14000 偶o艂nierzy gen.Maitlanda Wilsona nie by艂a w stanie powstrzyma膰 Niemc贸w. Dwie niemieckie dywizje pancerne par艂y na po艂udnie przez prze艂臋cz ko艂o Monastyru w kierunku na Floryn臋,wdzieraj膮c si臋 pomi臋dzy oddzia艂y brytyjskie i greckie.By unikn膮c oskrzydlenia,wojska brytyjskie musia艂y si臋 wycofa膰 na g贸rskie pozycje obronne,opieraj膮c si臋 na wschodzie o wzg贸rze Olimp. Wycofuj膮ce si臋 kolumny brytyjskie by艂y n臋kane przez ogie艅 nurkuj膮cych bombowc贸w Luftwaffe.Lotnictwo niemieckie zniszczy艂o port Aten,Pireus,wa偶ny dla dostaw wojennych.RAF nie m贸g艂 nawi膮za膰 walki z Luftwaffe,gdy偶 Niemcy zaj臋li jego wysuni臋te bazy lotnicze.Anglicy chc膮c unikn膮c okr膮偶enia wycofali si臋 przez r贸wniny Tessalii do Peloponezu,gdzie 2 kwietnia 1941 r. zarz膮dono ewakuacje wojsk brytyjskich.Niemcy zacz臋li okr膮偶a膰 Brytyjczyk贸w,kt贸rzy korzystaj膮c z bezksi臋偶ycowych nocy pomi臋dzy 24-30 kwietnia 1941r. przerzucili 44000 swych wojsk z wybrze偶y po艂udniowych(Raftis,Navplion i okolice) na Kret臋 i do Egiptu.W Grecji Brytyjczycy stracili oko艂o 30000 偶o艂nierzy. Kolejnym sukcesem Niemc贸w,by艂o zaj臋cie Krety z powietrza, przez piechot臋 przewiezion膮 z baz greckich oddalkonych o 270 kilometr贸w w dniach 23-30 maja 1941 r.Mimo i偶 brytyjska flota na wchodnim obszarze Morza 艣r贸dziemnego dw贸krotnie rozproszy艂a konwoje niemieckie(21 i 22 maja 1941), musia艂a si臋 wycofa膰 z w贸d wok贸艂 Krety,gdy偶 by艂a n臋kana przez lotnictwo niemieckie,kt贸re zadawa艂o jej powarzne straty.Wi臋kszo艣膰 zrzuconych spadochroniarzy niemieckich zgin臋艂a,lecz zdobyli oni l膮dowiska,na kt贸rych w ci膮gu kilku dni zosta艂o przewiezione oko艂o 35000 wojska.Ewakuacja Krety zaj臋艂a trzy dni(27-30 maja 1941). Oddzia艂y brytyjskie przedar艂y si臋 do Skafia na po艂udniowym wybrze偶u,sk膮d pod os艂on膮 nocy by艂y przewo偶one do Aleksandrii pod gradem bomb nieprzyjacielskich. Ocalono po艂ow臋 brytyjskiego garnizonu sk艂adaj膮cego si臋 z 27000 偶o艂nierzy. Niemcy stracili na Krecie 17000 wojska,ale mogli kontrolowa膰 sytuacj臋 na Morzu 艣r贸dziemnym,co by艂o ogromnym sukcesem taktycznym.
22 czerwca 1940 roku zosta艂o podpisane francusko- niemieckie zawieszenie broni. Tym samym Europa Zachodnia by艂a zaj臋ta przez wojska III Rzeszy i ich si艂y sprzymierzone. Jedynym zagro偶eniem w tym rejonie by艂a Wielka Brytania, oddzielona od Francji kana艂em La Manche. To w艂a艣nie tam zosta艂y przeniesione w lipcu 1940 roku wojska alianckie(mi臋dzy innymi polskie) po przegranej kampanii francuskiej. 16 lipca Hitler rozkaza艂 przygotowa膰 plan inwazji na Angli臋. Nosi艂 on kryptonim "Lew morski". Plan ten zak艂ada艂 desant 25 dywizji pancernych w rejonach od Dover do Portsmouth. Mia艂 on by膰 poprzedzony atakami floty powietrznej, kt贸rej samoloty mia艂y zniszczy膰 lotnictwo i flot臋 morsk膮 Wielkiej Brytani, uniemo偶liwiaj膮c jej obron臋 przed wojskami desantowymi. Do realizacji tego planu Luftwaffe(kierowane przez Goringa) rzuci艂a 1600 maszyn w pierwszej lini,w tym oko艂o 700 my艣liwc贸w. Tak w艂a艣nie 8 sierpnia 1940 roku rozpocz臋艂a si臋 najwi臋ksza bitwa powietrzna wszechczas贸w zwana "Bitw膮 o Wielk膮 Brytani臋" (Battle of Brithan).W kolejnych dniach Luftwaffe rzuci艂a do walki dalsze 1000 maszyn.Przeciwko tej sile ze strony Royal Air Forces(RAF) stane艂y 42 dywizjony my艣liwskie uzbrojonych w nowoczesne samoloty Harricane i Spitfire. RAF posiada艂 te偶 10 dywizjon贸w z samolotami typu Blenheim i Defiant, przeznaczonych do lot贸w nocnych.Marsza艂ek RAFu Hugh Dowding mia艂 do dyspozycji ponadto 35 dywizjon贸w bombowych(oko艂o 400 maszyn),w wi臋kszo艣ci jednak przestarza艂ych.Przewag臋(przesz艂o trzykrotn膮) mia艂a wi臋c Luftwaffe.Niemcy spodziewali si臋 w ci膮gu kilku dni zniszczy膰 lotniska i porty.Wysy艂ali dziennie oko艂o 400 samolot贸w,bombowc贸w nurkuj膮cych Junkers 87,Junkers 88,oraz ci臋偶kich bombowce typu Dornier i Heinkel. Stanowi艂y one wi臋c 艂atwy 艂up dla brytyjskich my艣liwc贸w. Niemcy zacz臋li wi臋c wysy艂a膰 silne eskorty my艣liwc贸w Messerschmitt Me 109 oraz nowych Me 110(kt贸re okaza艂y si臋 wielkim niewypa艂em tej bitwy).Niemieckie lotnictwo w tym czasie ponosi艂o ogromne straty, kt贸rych zr臋cznie unika艂 RAF dzi臋ki wprowadzeniu radaru.Sztab niemiecki przesun膮艂 termin inwazji i skupi艂 ca艂膮 si艂臋 nalot贸w na lotniskach wok贸艂 Londynu.Od 19 sierpnia rozpocz膮艂 si臋 drugi etap bitwy.Goring zamierza艂 zniszczy膰 RAF w powietrzu b膮d na ziemi.W tej fazie straty niemieckie nieco zmala艂y.Z ko艅cem sierpnia sytuacja RAF-u wygl膮da艂a znacznie gorzej ni偶 w lipcu.Marsza艂ek Dowding zm贸szony by艂 wprowadzi膰 do dzia艂a艅 bojowych dywizjony sojusznicze.30 sierpnia podczas lotu 膰wiczebnego porucznik Ludwik Paszkiewicz zestrzeli艂 pierwszego swojego Niemca.Dzi臋ki temu 31 VIII po raz pierwszy wylecia艂 na pierwsze zadanie bojowe polski dywizjon 303,zaliczaj膮c 4 pewne i 2 prawdopodobne str膮cenia.Od 7 wrze艣nia bitwa wesz艂a w trzeci膮 faz臋. Niemcy uderzyli ca艂膮 si艂膮 na miasta,g艂贸wnie na Londyn. Spodziewali si臋 za艂ama膰 ludno艣膰 i doprowadzi膰 do kapitulacji. W niedziel臋 15 wrze艣nia dosz艂o do prze艂omu w bitwie.Niemcy wys艂ali nad Londyn 500 maszyn.Straty zadane Luftwaffe tego dnia by艂y ogromne. Sam polski 303 str膮ci艂 15 maszyn,a debiutuj膮cy 302(te偶 polski) 8 maszyn wroga.By艂 to dzie艅 chwa艂y polskich pilot贸w(艂膮cznie zestrzelili 23 samoloty nieprzyjaciela).Niemcy musieli odzyska膰 si艂y. Wi臋ksze naloty wzowiono dopiero 18 wrze艣nia.27 wrze艣nia w trzech wielkich wyprawach zaatakowa艂o na Londyn i fabryk臋 w lotnicz膮 w Filton 850 samolot贸w niemieckich. Dzie艅 ten uchodzi za ostatni dzie艅 bitwy o Londyn. Od 6 pa艣dziernika Niemcy odst膮pili od wielkich nalot贸w dziennych. Uderzali noc膮 ma艂ymi formacjami powietrznymi.Nie zmieni艂o to ju偶 jednak niczego.Bitwa o Wielk膮 Brytani臋 wygas艂a ostatecznie 31 pa艣dziernika 1940 roku. Niemcy odwo艂ali operacj臋 "Lew morski" i zacz臋to szykowa膰 Luftwaffe do wojny z Rosj膮.W bitwie Luftwaffe straci艂a 1773 samoloty, a RAF 915.Niemcy utracili jednak swych czo艂owych as贸w lotnictwa i ich flota powietrzna nigdy nie odzyska艂a swej wcze艣niejszej si艂y i 艣wietno艣ci. Polscy piloci zanotowali 203 pewne,35 prawdopodobnych str膮ce艅, oraz 36 ci臋偶kich uszkodze艅 samolot贸w wroga,czyli 13 procent wszystkich zestrzele艅 w bitwie.110 pewnych str膮ce艅 zanotow膮艂 sam 303 dywizjon. Po bitwie Churchill powiedzia艂: "Nigdy tak wielu nie zawdzi臋cza艂o a偶 tyle tak nielicznym".
Cesarstwo przetrwa艂o VII wiek贸w, wykazuj膮c stabilno艣膰 niepor贸wnywaln膮 z jakimkolwiek wielkim pa艅stwem archaicznym. Zawdzi臋cza艂o t臋 trwa艂o艣膰 znakomitej, systematycznie doskonalonej, cho膰 niezbyt licznej armii, sprawno艣ci aparatu biurokratycznego, zapewnieniu rozkwitu ekonomicznego r贸偶nym cz臋艣ciom imperium i zainteresowaniu do艣膰 szerokich kr臋g贸w spo艂ecze艅stwa istnieniem takiego w艂a艣nie pa艅stwa. Kiedy dwa ostatnie czynniki uleg艂y zachwianiu w III w., zmizernia艂a tak偶e si艂a zewn臋trzna mocarstwa. W epoce p贸藕nego Cesarstwa uzyska艂o ono jednak ponownie poka藕ny presti偶, kt贸ry za艂ama艂a dopiero bitwa pod Hadrianopolem w 378 roku. Cesarstwo zachodnie przetrwa艂o jednak jeszcze ponad wiek. Koniec IV i V stulecie to ju偶 tylko beznadziejna walka cesarstwa o utrzymanie przynajmniej wi臋kszo艣ci terytori贸w pa艅stwa. Kurczy艂o si臋 ono jednak nieustannie, cho膰 nie brakowa艂o w tym schy艂kowym okresie dobrych wodz贸w, tak偶e na tronie cesarskim. Upadek zachodniego cesarstwa to pocz膮tek ko艅ca 艣wiata staro偶ytnego. Nie mo偶emy jednym zdaniem, wskazuj膮c na jedn膮 przyczyn臋 wyja艣ni膰 zagadki upadku wielkiego imperium. Najlepiej powiedzie膰, 偶e upadek by艂 nast臋pstwem procesu, kt贸rego nat臋偶enie przypad艂o na III-V w. n.e. 殴r贸de艂 jego wypada szuka膰 zar贸wno w uk艂adzie stosunk贸w wewn臋trznych jak i zewn臋trznych. W zwi膮zku z ci臋偶k膮 sytuacj膮 pa艅stwa na plan pierwszy wysun臋艂o si臋 wojsko, kt贸re poch艂ania艂o wszystkie dochody pa艅stwa. Jego negatywna rola w kryzysie cesarstwa zas艂uguje na odr臋bne zaznaczenie. Nie mo偶na jednak t艂umaczy膰 trudno艣ci pa艅stwa w III wieku n.e. tylko czynnikami zewn臋trznymi, by艂oby to przesad膮. Aczkolwiek bezustanne najazdy odegra艂y zasadnicz膮 rol臋 w upadku mocarstwa.
Ces. Ott. Po rozpadzie kr贸lestwa K. Wlk 3 wy艂onione kr贸lestwa nie by艂y trwa艂e po Verdun 843. 1 rozpad艂o si臋 dziedzictwo Lotara na kilka ma艂ych kr贸lestw. Mozaika cta艂a si臋 cech膮 strukt politycznej W艂och. W pa艅stwie K. 艁ysego faktyczna w艂adza sprawowana by艂a przez wy艂onine dynastie. W X w stworzy艂y niezale偶na jednostki polityczne. W 987 Hugo Capet zosta艂 kr贸lem odsuwaj膮c Karoling贸w od w艂adzy. NIEmcy : Long panowanie Lud Niem sprzyja艂o utrzymaniu si臋 jedno艣ci polit. Ale i tu wyst膮pi艂y czynniki wewn. Wzrasta艂a rola ksi膮偶膮t i mo偶now艂adztwa, kt贸rzy musieli broni膰 swoich ziem przed najazdami Norman贸w i W臋gr贸w. Ich pozycja by艂a silna. W Bawa, Saks, Frank,Szwab w艂adz臋 dzier偶y艂y rodzime dynastie ksi膮偶臋ce. Ksi臋stwa te pozostawa艂y cz臋艣ci膮 kr贸lestwa i uznawa艂y zwierzchno艣膰 Karoling贸w. Prawdziwe wzmocn. Jedn. Nast. Podczas rz膮d贸w nowej dynastii saskiej 919-1024. Po艂o偶yli oni kres najazdom Norm. I W臋gr贸w. Zako艅czy艂y si臋 rozbiciem przez Ott I oddzia艂贸w na Lechowym Polu 955r.
Gdy Anglicy odrzucaj膮 propozycje pokojowe, Hitler podejmuje decyzj臋 o zdobyciu Anglii. Opracowano plan inwazjii o kryptonimie "Lew morski". Od 8 sierpnia 1940 do 31 pa藕dziernika 1940 trwa wojna powietrzna.