
Bajka - kr贸tki utw贸r fabularny, zazwyczaj wiersz, kt贸rego podstaw膮 jest parabola sugeruj膮ca praktyczne pouczenie, s膮d moralny lub inny pogl膮d og贸lny przez przytoczenie konkretnego przypadku. Obj臋to艣膰 bajki jest ograniczona. Posiada charakterystyczny uk艂ad fabularny - dominuj膮 dobitne przeciwstawienia, zw艂aszcza sytuacji i r贸l bohater贸w, np. wilk i owca. Odpowiednio do uk艂ad贸w fabularnych kszta艂tuj膮 si臋 bajkowe antytezy dobra i z艂a, korzy艣ci i straty, m膮dro艣ci i g艂upoty, przemocy i s艂abo艣ci.
"Szczur i kot"
Parabola, utw贸r wierszowany, wyst臋puj膮 w nim klasyczne antytezy postaci - szczura i kota. Szczur zadufany w sobie, che艂pliwy, pyszny zostaje porwany przez pokornego, zwyk艂ego kotka.
"Ptaszki w klatce"
Kto nie pozna艂 wolno艣ci, ten nie cierpi z powodu jej braku.
Wymowa bajek.
W Bajkach dominuj膮 motywy zwierz臋ce, 艣wiat zwierz臋cy to rozbudowana alegoria naszej rzeczywisto艣ci. Otaczaj膮cy nas 艣wiat ukazany jest przez autora jako kraina g艂upc贸w, kt贸r膮 rz膮dz膮 prawa przemocy. Powinno si臋 zachowa膰 rozs膮dek, sceptycyzm, asekuracj臋 moraln膮, nieufno艣膰 wobec 艣wiata i ludzi.
Satyry
Autor si臋gn膮艂 po gatunek literacki wywodz膮cy si臋 z czas贸w staro偶ytnych. Satyry to gatunek wierszowany, w spos贸b humorystyczny przedstawiaj膮cy ludzkie u艂omno艣ci, zbli偶ony do epiki pod wzgl臋dem rodzajowym. Satyry dziel膮 si臋 na konkretne (szyderstwo dotyka wskazan膮 z imienia i nazwiska posta膰) i abstrakcyjne (dotycz膮ce wad og贸艂u).
"艢wiat zepsuty"
Utw贸r powsta艂 po I rozbiorze Polski, posiada jak膮艣 niezwyk艂膮 si艂臋 ekspresji. Wydaje si臋, 偶e jest nacechowany bardzo osobistym stosunkiem autora do otaczaj膮cego go 艣wiata. Przez ten utw贸r przebija szyderstwo, ale te偶 przera偶enie - ludzie s膮 wielkim, 艣lepym mot艂ochem, kt贸ry ho艂duje przemocy, demoralizacji, prywacie. Upadek ojczyzny - I rozbi贸r - jest owocem, praktycznym skutkiem upadku moralnego, zaniku postaw obywatelskich. W drugiej cz臋艣ci satyry autor wyra藕nie nawi膮zuje do "Kaza艅 sejmowych" Skargi, ton膮cy okr臋t (ojczyzn臋) mo偶e uratowa膰 tylko wsp贸lny wysi艂ek ca艂ej za艂ogi.
"Pija艅stwo"
Komizm sytuacyjny, efekt humorystyczny w poincie artystycznej (po d艂ugiej tyradzie dotycz膮cej szkodliwo艣ci alkoholu, autor tej偶e tyrady idzie go skosztowa膰). Wyra藕na jest 艣wiadomo艣膰 szkodliwo艣ci uczynk贸w bohatera chorego na alkoholizm oraz nieumiej臋tno艣膰 przekszta艂cenia idei w czyn. Autor ukazuje zniewolenie cz艂owieka przez na艂贸g, atrofi臋 osobowo艣ci. Z humorystycznym wdzi臋kiem ukazana jest polska obyczajowo艣膰 biesiadna, np. element uniesienia politycznego i patriotycznego motywowany pija艅stwem.
"Do kr贸la"
Satyra skierowana do kr贸la Stanis艂awa Augusta, opowiada o wrogach kr贸la, szlachcie sarmackiej niech臋tnej kr贸lowi. Autor parodiuje zarzuty polityczne stawiane monarsze - to, co uznawane jest za jego s艂abo艣膰 (m艂ody wiek, rodzime pochodzenie, wykszta艂cenie, zainteresowanie sztuk膮 i nauk膮) uwa偶a Krasicki za atuty. Satyra posiada膰 mo偶e jednak i drugie znaczenie, nie wiadomo, czy w przesadnym chwaleniu kr贸la nie zawiera si臋 z艂o艣liwa ironia.
"呕ona modna"
Kapitalna kreacja bohater贸w, portret nieprzemijaj膮cego obrazu m臋偶czyzny - pantoflarza i safandu艂y oraz kobiety - pr贸偶nej i g艂upiej. Autor okre艣la mod臋, jako zjawisko spo艂eczne odkrywaj膮ce b艂aze艅skie oblicze ludzkiej natury, obna偶a fascynacj臋 cudzoziemszczyzn膮.
"Monachomachia"
Monachomachia to poemat heroikomiczny - parodia poematu rycerskiego, efekt humorystyczny polega na kontra艣cie mi臋dzy wznios艂膮 form膮 utworu a jego groteskow膮 tre艣ci膮, w "Monachomachii" przedmiotem szyderstwa jest 偶ycie zakonnik贸w.
Autor szydzi z 偶ycia mnich贸w 偶ebraczy, ale te偶 z kultury sarmackiej. Wy艣miewa panuj膮c膮 mod臋 na dysputy teologiczne, wyg艂aszanie zawi艂ych m贸w. W pie艣ni V autor wyk艂ada klasycystyczne rozumienie funkcji satyry.
Narodziny powie艣ci.