Następcą Mieszka II został jego syn - Kazimierz Odnowiciel.

W 1038 lub 1039 r. książę czeski Brzetysław II uderza na Polskę, zajmuje Śląsk, z Gniezna do Pragi wywozi relikwię św. Wojciecha, Gniezno zostaje złupione. Taki obrót rzeczy był niepomyślny dworu cesarskiemu ani też księciu kijowskiemu. Cesarz obawiał się zbytniego wzmocnienia Czech, i dlatego udzielił poparcia synowi Mieszka II - Kazimierzowi. Poparcie takie otrzymał również Kazimierz od księcia Kijowa - Jarosława Mądrego. Kazimierz bez większych walk zajął Wielkopolskę i Małopolskę, natomiast Jarosław udzielił mu poparcia w pokonaniu Masława (1047 r. ). W 1050 r. udało mu się odzyskać Śląsk, ale w 1054 r. cesarz przyznał Śląsk Polsce pod warunkiem płacenia trybutu (prawa lenne wobec władcy Czech.) Poparcie niemieckie miało jednak swoją cenę -wyrzeczenie się korony przez Kazimierza i uznanie zwierzchnictwa cesarza. ( Jeśli chodzi o Śląsk władca Niemiec uważał go za lennika II stopnia - wasal wasala ). Kazimierz wyciągnął jednak pewne wnioski z kryzysu jaki dotknął struktury władzy państwowej. Zdał sobie sprawę, że dotychczasowy sposób utrzymania drużyny będzie budził opór i bezustannie będzie przyczyną buntu. Tak więc zezwolił, aby jego wojowie otrzymywali ziemię , a w zamian za użytkowanie tej ziemi mieli obowiązek stawać zbrojno i konno na wezwanie księcia. (początek posiadania ziemi na prawie rycerskim ). Po śmierci Kazimierza władzę przejął jego starszy syn - Bolesław zwany Śmiałym.