Bogurodzica to najdawniejsza polska pieśń religijna. Jej najstarszy przekaz, opatrzony nutami
pochodzi z roku 1407. Ta najstarsza, dwustrofowa część utworu odznacza się najwyższym
kunsztem artystycznym i uważana jest za arcydzieło polskiej poezji średniowiecznej. Jest to
prawdopodobnie oryginalne rodzime dzieło, które zyskało wielką popularność pozakościelną
stając się "pierwszym hymnem narodowym Polski". Kompozycja utworu (porządek wezwań,
próśb modlitewnych) i jego intelektualny charakter przypomina porządek naukowego traktatu
godzącego (zgodnie z wymogami scholastyki) prawa wiary i rozumu. Maria, Chrystus, Bóg i Jan
Chrzciciel tworzą zespól czterech osób, więc liczbę znaczącą symbolicznie, bo odnoszoną do
kwadratu cnót (męstwo, sprawiedliwość, umiarkowanie, rozsądność).

Bogurodzica jest jednocześnie jednym z najstarszych zabytków języka polskiego. Można w niej
odnaleźć archaizmy leksykalne (Bogurodzica - Boga rodzica, gospodzin - pan, przebyt -
przebywanie), fonetyczne (formy bez przegłosu: zwolena, słowiena), fleksyjne (użycie mianownika
w funkcji wołacza), składniowe (składnia bezprzyimkowa).

W pieśni występują rymy wewnętrzne i końcowe. Wiersz średniowieczny, tzw.
zdaniowo-rymowy, którego przykładem jest Bogurodzica, nie przestrzegał jednakowego
rozmiaru sylabicznego w każdym wersie, jakkolwiek wykazywał tendencję do jego
wyrównywania. Rymy uwydatniały zakończenia wersów - klauzule. Jednak wyrazistość klauzul
wynikała przede wszystkim stąd, że w każdym wersie zamykała się odrębna jednostka
składniowa - pojedyncze zdanie lub jednorodny człon zdaniowy wypowiadany z różną intonacją :
wznoszącą lub opadającą..

Dwóm najstarszym strofom Bogurodzicy towarzyszy zarazem najstarsza melodia pieśni śpiewana
chóralnie, jednogłosowo, bez akompaniamentu instrumentalnego